H A R L E M U M - 1 6 8 8
 • Bron Afb “NHA” •
HARLEMUM IN 1688 Hoe de afbeelding tot stand kwam.
De oorspronkelijke plaat bestond uit 2 slecht aan elkaar gelaste (ets) delen. Deze zijn eerst wederom gescheiden, daarna afzonderlijk vergroot en opnieuw nauwkeurig aan elkaar gelast.
Werkwijze:
De oorspronkelijke plaat is eerst, exact op de 'foute' las ervan, in twee helften geknipt.
Vervolgens zijn beide halve afbeeldingen op schaal sterk vergroot. Deze vergrote helften zijn daarna op pixelniveau zorgvuldig aan elkaar versmolten.
Al snel bleek, dat beide helften in pixel niveau verschilden, ook kwam het contrast niet geheel met elkaar overeen!
Desalnietemin is de auteur er in geslaagd vloeiende overgangen tussen de twee helften te realiseren. vervolgens werd op pixelniveau alle details aan elkaar gekoppeld, zodat de las uiteindelijk bijna onzichtbaar werd.
Het uiteindelijke resultaat mag, zoals u zelf kunt constateren, ernaar wezen.
Zie onderstaand beeldverhaal.
|
 • Bron Afb “RVD” •
Gezicht op Haarlem in 1688
Dit stadsgezicht in vogelvluchtperspectief van de stad Haarlem laat goed
zien hoe de stad eruit zag als men vanaf het voormalige kasteel Tet(te)rode
kwam, nu ligt op die plaats Elswoud. Haarlem ligt op een strategisch
kruispunt van de doorgaande weg door Holland en het Spaarne, dat met het IJ
de verbinding vormde naar Amsterdam. Al snel werd Haarlem een marktplaats
voor goederen van heel Holland en groeide de economie. Ter bescherming van
de stad werd vanaf de 14de eeuw een vestingmuur gebouwd, waaraan de bewoners
moesten meewerken of via boetes in stenen moesten bijdragen. De muur werd 7
meter hoog en 1,5 meter breed.
De gotische Sint Bavokerk aan de horizon is het middelpunt. Vooraan in het
midden zijn twee wapenschilden te zien. Op het linkerschild staat een
zeilschip en het wapen van de stad Haarlem. Het schip staat voor de welvaart
die voortvloeide uit de handel over het water. Het andere schild draagt de
afbeelding van l.o. Pallas Athene bij een boekdrukpers, als eerbetoon aan Laurens
Jansz. Koster, waarvan gezegd wordt dat hij de boekdrukkunst heeft
uitgevonden.
|
Halverwege de weg van Tetrode, was een schans, (militaire versterking) ter
verdediging van de stad. Vermoedelijk is dit het punt waarop de tekenaar
zich bevond toen hij schetsen voor de prent maakte. Aan de linkerkant van de
schilden is de Zijlweg te zien. Die weg komt uit bij het rondeel dat een
onderdeel van de stadsmuur was, daarnaast is de Zijlpoort zichtbaar. De
molen rechts vooraan, staat ook nog op de kaart van 1868 aangegeven. Het
water aan de rechterkant, is de Brouwersvaart.
Deze, die iets rechts van het midden de stad in komt, ligt vol met bootjes met zakken erin.
Het grote huis dat voor de
omringende stadsgracht staat tussen de Brouwersgracht en de Zijlweg in, is
het voormalige Rechthuis van de heerlijkheid Tetrode. De torenspits die
boven de huizen aan de rechterkant uitsteekt is van de Bakenesserkerk. Vlak
naast de St. Bavo is de toren van het Stadhuis.
| |
Aan de linkerkant is een deel van de vestingwerken te zien. De uitbreiding
met de vestingmuren zijn gebouwd tussen 1675 en 1680. Ze muren werden
afgebroken in 1825 en in de plaats daarvan kwamen plantsoenen die ontworpen
waren door de beroemde tuinarchitect Zocher.
De 'Leydsche Treck-Vaert' loopt
rechts. Er zijn trekschuiten in te ontwaren, waarvan bij een het trektouw en de jager nog te
zien is. Er staan een rij bomen langs de trekvaart.
(Aanvullende gegevens uit beeldbank NHA:)
Afmeting: afb.: 257 x 589 mm.
Auteur: Hooghe, Romeyn de (1645-1708)
Bestanddeelnummer: 4563
Collectienaam: Prenten en Tekeningen Provinciale Atlas
Datering object: 1689
Geografisch: Haarlem
Literatuur: cat. "Harlemia Illustrata" / A.G. van der Steur. - Haarlem, 1993. - nr. 185.
Mat omschr: 1 topogr. prent: ets en gravure.
Omschrijving: Panoramisch gezicht op Haarlem, vanuit het westen. Op de voorgrond de trekvaart Haarlem - Leiden met rechts tuinen
en tuinhuisjes. Op de achtergrond de stadswal met bolwerken. Daarachter links de Grote Kerk of Sint-Bavokerk. Op de keerzijde van
het stadszegel l.o. Pallas Athene bij een boekdrukpers.
Opschrift: "Senatorius"(l.o. in afb. in banderol boven stadszegel). In stadszegel links en rechts van allegorische figuur: "S" en "C"; onder: "HARLEMUM.", l.o. in tekstveld: "Scale van 3o Rhijnlandsche Roeden. Met Privilegie voor 15 Jaeren:"
Signatuur: z.s.
Titel: "Senatorius"(l.o. in afb. in banderol boven stadszegel). In stadszegel links en rechts van allegorische figuur: "S" en "C";
onder: "HARLEMUM."
Trefwoorden: profielen; verdedigingswerken; stadspoorten; verkeer; rijtuigen; scheepvaart; tuinen; bleekvelden
Uitgave: Randversiering van de plattegrond van Haarlem uit 1688-1689 door Romeyn de Hooghe.
-
Artikel Haarlem samengesteld door:
R van Dommelen en B Rink-Ensink
De plaat is bewerkt door ir.Reg van Dommelen
|
 • Bron Afb “Google” •
|